اَبی‌گِردی – 3

بخش اول
قسمت سوم

اَ درِ خونه که بیرون آمو، سرما بخورد به سر و روش و حالش یگ تیگ جا اورد. بَشو دم در لون ر ویگید. مرغ و خروسها که بیرون آمن؛ سر صداشون ایون ر سراگید. یک مشت دون برید جلوشون و بشو سراغ گوو گوساله. در طبوله ر وا کرد. یگ قزقون روحی دستش وارد ببو. گوساله ر وا کرد تا گُن مارش یک تیگ لیس بزنه. گوو ر که بدوشت، گوساله ر ول کرد دا ته مونده شیر ر بخوره. بشو یگ سطل اوو بیورد هانا جلو گوو گوساله. دا بشوو یک خورده علف بیوره واسه شون، مار و رو اوو ر دا ته سربگشین. گوساله ر دَبَست. علف ر جلوشون رید. قزقون شیر ر ویگید و از در طَبولَه بزی بیرون. شیر ر بیورد مین خونه هانا یگ گوشه. سَموَر داشت خودشه موکوشت ا دستی قُل مزی. چئی ر که تَم کرد، هوا تازه داشت روشن موبو. سر و صدای بال یک دسته کفترچاهی که ا تنگه پابَّن و داشتن اَ رو ربار سرا بالا موشووَن، میامو. بعد یک تُم دنبال اونها صدای غلاغهایی میامو که راه افتابن سرابالا. بیامو بیرون هوا ر یک کم نیگا کرد. بوگود: شوگیرِ سفیدَه هر جَک جانوری پامبا موشو دنبال روزیش. این حیونها کوجَه مِشَن. اون بالاها چه خبره؟ میگه هنوز کاه و کُزِلی دَره که مِشَن تا یک چینه ویگیرن. شایدَم دنی باشه. امبائی تلاش معاش، هیچ جانوری ر ول نَمونه. اینه تنها ما آدِمیرزادها نییم که اَ سر صبح تا الاهه نِماشون دِنبال یگ لقمه سگ دو مِزنیم. هرکی زنده‌ئه و جُونی داره باید اِندا خودش تقلا کُنه. حالا چی گیرش میا، اینه دیه بسته به نصیب و قسمت هرکیه که واسش چندی رَسِدی هانین. مخواست بازم بوگه که یگرا صدای کسی از اون دورها بیامو که داشت وا صدای بلند پهله‌ای موخوند. سرش ور گردوند و بوگود: اینه چه وخت پهله‌ای بخوندنه؟ صِباحی که اینجور شروع ببا، آخر روز ر خدا بخیر کنه!
بشو مین خونه. بخواست بوشو اَ مین صندوق نون ویگیره بیوره ناشتایی بخوره که چشمش بفتا به کیسه شِکری دیگروزی که خرید کرده بو. یگ دَقَّه واهستا، فگری کرد و بشو مین پسینه. ا مین صندوق چندتا نون ویگید دِنا مین یگ سُرفه. اندا یکی دو سیر سرشیر مین یک جامگ داشت. اونه ر هم دِنا کنارش و سُرفه گِر بَزی. بشو سر صندوق مَخمَلی که گوشه پسینه داشت. یادش آمو این صندوق ر اَ کوجه بخریه. روزی که موشو دا صندوق ر بینه بیامو جلو چشمش. انگاری همین دیگرو بو.
باد پئیزی تازه وَر کرده بو. سیب و زهدی سُهیل بزی بو و وخت بچین شون بَبُو. اَ چاله باغ سر و صدای مَردُنی که مشغول جمعا کردن حاصل بن میامو. مین باغها غوغا بوو. هرکی تِلاش مِکرد زودتر حاصل ر ا درخت پئین اوره و بَبُره مین انبار. خونه خودشون ا دستی آمد- رسند موبو، که نوگو و نِشنو. یکی لووَه میورد، یکی واسطل حلبی پادرختی جمعامکرد. یکی وا دِسقاله پا درختها ر تر تمیز مکرد. یکی هم شروع کرده بود از بخ لاد وا آلِنگِنَه خُشگار مِکرد و میامو جلو. ناهار قلیونگ فعله‌ها ر که هادان، پیرش قبل از بشون دنبال فعله‌ها، بیامو جلو، سرش اَ در مطبخ بیورد درون و بوگود: اوس شعبون بوگود صندوق حاضره. کارته که بَکردی بُشو بین. اگه خواسه بو خودم عَرصی مِشَم میورَم.
او سرش پائین کرده بو و مشغول کار خودشه نشون بدا بو. امبائی صندوق ر که بشنافت مین دلش غوغا بَبُو. آخه صندوق یکی از وسائل اصلی جهاز دُخدرها بو. هر دُخدری یکی دو تا صندوق واسنه جهاز داشت. اونم چه صندوقی، رویه مخمل بزیه، گُل‌مِخ های قشنگ قشنگ بکوفتَه و گل‌ماله های ریز رنگ وا رنگ دورش اوزون، یک چفت رزه قشنگ و یک قلف کوشکگ هم داشت، دا خصوصی و شخصی بَن وسایل‌شِ نشونی با. مینش چی دبو؟ بستگی به صَحَب صُندوق داشت. چادر نماز کُدری، شلیته شلوار هزار رنگ و چوسترهای بافته ببه از نخ های ابروشومی که روزها و شووها وا دلخوشی، تارهاش به پود بدوته بَبَّن. هرکی که مِبافت واسه اینجور موسوم، وا دلش بافته بو نه وا دستش. دلهایی که روزهای خوش ر درونش پرورش مدا تا وختیکه که صندوق مین خونه بخت واببا، نشونی اَ اون دلخوشی ها و رویاهای رنگین ازشون بیرون زنه. چندی موتونست اینها به حقیقت نزدیگ ببا، حرف دیه ایه و حکایت دیه ای که واسنه بوکن شون باید هزارون چشم و دل ر پَرجَن کنی شاید که اندا اندی که بشا بوکن چیزی پیدا ببا. واسه بوکن و روایت کردن باید بشنویی، امبائی این حرفها چیزی نیه که جائی بوکه ببا دا تکرارش به من و تو بَرسه. زندگی هایی که بی هیچ اطلاعی اَ هم شروع مِبا، آدمها پا سرفه عقد هامشینن بدون اینکه همدیه ر بدی بان، ناسازگاری ای که به هزار دلیل مین دلها پنهون مبا دا کسی ازشون سر در نیوره. چونکه همه شون اسرار مگوهای جماعتی اند که درون شون بیشتر از بیرون غوغا داره. دلهایی که مثل کِلاهای بی کولباره هَمِش دود مونن و سوز و گدازش زنی ر موسوزنه که فقد ماره نه چیز دیه ای. گوو مودوشه، گوسفند مدوشه، مرغ و خروس ر واخبر گیری مونه، سر زمین نشا مونه، مین باغ قیسی زردآولو جمعا مونه، دود مده، مشکافه، افتو مده، جمع مونه مووبوره مین انبار. دا یگ روز یکی بیا یگ مشت اسکناس دنه کین دست مردی که خودشه صَحَب اونها مدونه و ویگیره بَبُره. چیه این زندگی مال اونه ایه که اَ سر صب تا بوق سگ جون بکنده؟ بووکَنِش مبا مثنوی هزارمن کاغذ که به گوش هیشکی فرو بُشو نیه.
اونرو کارش که تمون بَبُو، پابُو و بَشو دا صندوق ر بینه. اُسدا شعبون یگ سیکار اشنوو ر بزی بو سر مُشتوک و داشت دود مِکرد. او سلام کرد و جلو شو. اوس شعبون جواب سلامش بدا. او بوگود بیامم صندوق ر بینم.
تازه اوس شعبون حالیش ببو کیه و واس چی بیامه. بوگود: بیامی بینی؟ یعنی بدین داره؟ حاج میرزعلی بوکه دُرسد کن، حاضر که بَبُو میام موبورم. الهان هم حاضره. چدو خودش نیامو؟
او بوگود اوسدا من بیامم بینم دا بعدش پیرم بیا بَبُره. اوس شعبون که نمدونست چی باید بوگه کنار واهستا و او درون دکون شو. بو رنگ و چسب و چو و سیرشوم مین دکون پر بو. دو تا صندوق که روکش مخمل قرمز داشتن اون کنار درهاشون واز بو. شکل و شمایل صندوقها مثل آدمی موموند که ا خستگی داره دهون‌یاره مونه. دهونهای وازی که درونش هم وامخمل سرخ خوب و خواسه روکش ببُّه. دوتا چفت رَزه داشتند که انگار اَ طِلا بَن. زینجیل های طلایی رنگ و قلف لوله ای دراز. گل ماله ها زرد بن و دور تا دور صندوق به صف استابن. فقد باید یک دست کوشکگ به صندوق مزی تا همشون به رقص بفتن. اندی صندوق قشنگ بو که نوگو و نشنو. رو به اوس شعبون کرد بوگود: اوسدا این زینجیل ها لَس نیه. مقصودم اینه یه که اگر دزد بَزنِه که وا یک خُشال پاره مبا. اوس شعبون آخرین پگ ر به سیکارش بزی و بوگود: دختر جان اَگه مین خونه دزد دِبا، زینجیل که سَهله، صندوق آهنی ر هم مشکافه. قلف حیای آدمه، نه جلوگیر دزد. اینه ر هم اوس رحمد آهنگر هانسته به سفارش حاجی وا سلیقه خودش درسد کرده. باقیش هم دیه بخود شماها مربوطه که مخین چوکونین. ما صندوق درسد مونیم دخترم نه دزدگیر.
او رو کرد به اوسدا و بوگود: موگم عرصی بیا بَبُره. دست شما درد نکنه. خیلی قشنگه. خواسه و خوب. همون جور که با اوسدا شعبون حرف مزی دست مگشی به صندوق و نرمی مخمل ر زیر دستش حس مکرد.
یگرا به خودش بیامو بدی مین پسینه نسته و داره به تن صندوق دست مِگشه. مثل آدمی که اَ خوو پابه به چشمش دست بگشی، در صندوق ر وا کرد. ته صندوق دنبال مِجریگ خودش بگردی. زیر چوسترها اونه ر پیدا کرد. بیورد بیرون. درش وا کرد. دوتا گوشواره طلا، یگ گردنبند نقره، یکی دو تا انگوشتونه وا نگین آبی و زرد و یک کم خرت و پرت دیه هم مینش دبو. کیسه مخملی که کیسه پولش بو ر دراورد. ا مین اونه چندتا اسکناس یک تومنی و پنج زاری بگشی بیرون. اندا نصمش ر ویگید گوشه چارقدش گر بزی و بقیش ر ورگردوند سرجاش. دنا مین مجری و اونه ر ته صندوق زیر چوسترها قایم کرد. در صندوق ر دبست. ا پسینه بیرون آمو.
قوری رِ اَ سر سمور ویگید. سمور ر خالی کرد و هانا سرجاش. سرفه و کیسه ر بیورد بیرون دم در هانا. در ر قلف کرد. سرفه ر بزی زیر باقالش و کیسه ر بنداخت رو دوش و راه فتا. سبک موشو، خیلی سبک. حس جونی بهش دست هادا بو. انگار نه انگار که رو یخ و ورف داره موشو. سردش هم نَبو. به کوچه که بَرسی راحت تر بَبُو. شوگیر همه جا خلوت بو. کسی رفت و آمد نمکرد. با خیال راحت راه خونه نسیبه ر پیش‌گید. دم در نفسی تازه کرد. در بزی و چند را صدا کرد صحب خونه و درون شو. پسر کوشکگ نسیبه که تازه بیدارا بو بیامو مین در دا او ر بدی بشو و مارش صدا کرد و بوگود: نَنه، نَنه، گدا بیامه. وچه او ر که کیسه ر بنداخته بو رو دوشش و سرفه ر بزی زیر باقال گدا پنداشته بو. نسیبه بوگود: بوشو واش بوگو، خدا روزیت ر جی دیه حواله کُنه. رَحمَد بخدا.
او که به وسط حیاط نسیبه برسی بو دو راهه صدا کرد: دُخدَر کوجه دری، نکنه هنوز خوتِی؟
نسیبه اَ پشت پرده‌ئی که مین در اوزون بو صدای او ر بشنافت. گوشه پرده ر بالازی او ر که بدی تووسته پا از در بزی بیرون. اصلن حالیش نَبُو که زمین ورف نها و همه جا یخ بزیه‌یه. بوگود: ننه جان، الهی به قُربونت. الهی دور سرت بگردم. خواب موکّی من میامم. ای خدا من ر بَگشه، مین سوز و سرما، این وخت صب، خواب … نسیبه ا هولش همش حرف مزی و نمدونست باید چوکونه. او کیسه ر ها نسیبه دا و خودش راهفتا به طرف خونه. وچه ها که تازه اَ خوو بیدارا بن، مین خونه ویلون بن. هنوز لاشون ر جمعا نکرده بن و نیمه خوو و بیدار بن. او یک کُنجی هانست تا نفسش درا. نسیبه که درون آمو کیسه ر یک گوشه هانا و بدویی یک پتو ر پهن کرد و چندتا بالش ر به دیفار وربراشت. او ر وا التماس بلند کرد و روی پتو هانشوند. بدویی گوشه پرده ر بالازی تا یک کم مین خونه روشن ببا. همین طور دست دست مِکَرد که صدای او نسبه ر بخودش بیورد.
ناشتایی نخوردِم. سَموَر ر روشن کن.
نسیبه یگ خورده دور خودش بچرخی و بخواست چیزی بوگه که او دوراهه بوگو:. چرا دور خودت مچرخی. بعد این همه سال هنوز باید وات بوکن سمور روشن کن. نسیبه بوگود: ننه جان سمور خراب بَبُّو، هادیم درسد کُنن. او بوگود: میگه کتری نداری؟ دنه رو آتش. بدو زود با. دا نسیبه بخواست چیزی بوگه او همچه چشغالَه بشو که نسیبه بدون هیچ هاپرس واپرسی ا در بزی بیرون. کِلنه ر روشن کرد و کتری ر او دبست دنا رو آتش. نسیبه که ا در بیرون شو، او مین خونه چشم بگردوند. تازه حالیش بَبُو که جای خیلی چیزها خالیه. سمور دنی، چراغ توری نها نیه. دو تا چراغ لاله قشنگ نسیبه داشت که اَ چن پشتشون بمونده بو، اونه هم گم و گور بَبه. جای چینی های گُل مرغی روی دیفار بمونده و اَ خودشون اثری دنی. مین خونه بجای اون فرش کرمون، یگ زیلوی کهنه افتا و …
او یک هناسه بگشی و تازه حالیش ببو که مین این مدت، نسیبه هرچی ر موتونست به پول نزدیک کُنه ر بَرفوته و دیه تقریبن مین خونه چیز دندونگیری دَنی. اگر همین جوری پیش بُشو دا یگ توم دیه، خونه خالی مِبا و مینش هیچی نَم‌مونه. نسیبه ر صدا کرد. نسیبه که اَ در درون آمو چشمش پر اشک بُو. او بوگود چب ته؟
نسیبه بوگود: هی چی، این بی صَحب بَمونده چوو یگ تیگ تَره، تَش ونیمگید، کِلنه ر فوت کردم، دود چشمم شووِه. او بوگود: اون کیسه ر ویگیر واکن. نسیبه به کیسه نیگا کرد، بخواست چیزی بوگه که او دوراهه بوگود: چرا امرو همچنی؟ موگم اونه ر خالی کن. نسیبه گِر سر کیسه ر واکرد. دست بنداخت درون کیسه، دست اش ر که ورگردوند، یگ پاکت و یگ بسته چئی بیرون اورد. هانا جلو روش زمین، دو راهه دست کرد مین کیسه، اینرا قند بیرون آمو. دهبه سیوم و ….
نسیبه ا جاش پابو. بیامو جلو او روی زمین هانست. دست او ر هاماسی د پوسه کن. سرش دنا روی شونه او و حالا گیریه نکن کی گیریه بَکُن. مگر موبو جلو اشگ نسیبه ر بیکَّن. او بزور نسیبه ر ا جاش پاکرد. بَبُرد بیرون دست دیمش بشوشت. دست بالش ر خشک کرد و بوگود: بَبُر چئی ر تم کن. زود با اَ گوسنگی بَمُردَم.
وچه ها که تازه حواسشون به کیسه و قند و هیچی ها دیَه بفتا بو. از دَنی بن مارشون استفاده کردن و پاکتی که ا کیسه بیرون آمو بو ر وا کردن. بسوفگ و قرص پونه ر که بَدیَن جون دَرفتان. اَ دست هم مِقاپیَن و کش و واکش شون شروع بَبُو. بزرگتر بزی مین سر کوچیکی و مخواست همش ر مال خود کُنه که اون یکی هم زرنگی کرد و بسوفگ ها ر بقاپی و مین جمِش قایم کرد. سر یگ بسته قرص پونه زور مزین که پاره بَبُو و مین خونه ولو بَبُو. او اون گوشه نسته بو و هیچی نومگود. نیگا مِکَرد که این دوتا بالاخره چوجوری سر این یَمِش کنار میان. کوچیکی دو تا قرص پونه ر ا زمین ویگید دهونش نا که پس گردنی بزرگتر همچه بخورد پی کلش که قرص پونه بَپُری وسط خونه. نسیبه که مشغول کتری و تم کردن چئی بو. سر و صدا وچه ها ر که بشنافت، کتری ر ول کرد و ورگردی درون خونه که اون دو تا ر سر قرص پونه و بسوفگ به کشمکش بدی. بشو جلو اول نفری یکی پشت دست شون بزی. بلند شون کرد و هانشوند یک کنار. ازشون خبر گید: اَ کی اجازه هاکین دست به اینها بزین؟
دو تا پسر وچه که حالا دیه بدهکار بَبّن هیچی نومگوتَن و وا اوستین سوگشونِ پاگ مِکردن. دو راهه نسیبه خبرگید: کی به شما اجازه هادا به پاکت دست بزنین؟
برارون ساکت بَن و جرات زبون دراوردن نداشتن. نسیبه همه چی ر اَ مین خونه جمعا کرد. رو کرد به اون دوتا و بوگود: پاشین بینم. هر دو تا بشین دست دیم تون ر بشورین بین. زود یالا. دو برار ا در بزین بیرون. ا بیرون صدا شون میامو که داشتند وا هم بگو مگو مِکردَن و هر کی تقصیر ر به گردن اون یکی مِنداخت.
نسیبه رو کرد به او و بوگود: ننه جان، الهی به قربونت، الهی درد و بلات بخوره به جون من. آخه اینه چه کاریه، من … من، چی باید بوگم. چکاری باید بکونم. همون وسط دو راهه هانست و بزی زیر گیریه. همون طور که گیریه مکرد بوگود: این وچه ها الهان مدتی که نه بسوفک بدین نه یگ قرص پونه. اینها سرشونِ بَخوره. نمتونم یگ شکم سیر ناهار و شوم هاشوندم. الهان …
هنوز نسیبه حرفش مین دهونش دَبو که او بوگود: پاش، پاش دوراهه اَ سر نیگیر. پا چئی ر تَم کن ویگیر بیور. یک لقمه دهون مون نیم. بینیم چدو مبا.
نسیبه اَ جاش پابو. چیزیهایی ر که جمعا کرده بود هانا گل طاق، دا دست وچه ها بهشون نَرسه و دوراهه دار و دعوا ویگیرین. اَ در بیرون شو تا چئی ر بیوره. کتری یک دست اش و قوری دست دیه وارد خونه ببو. او که سرفه ر همراش بیورده بو. هانا وسط و گِرشِ وا کرد. دو تا نون دِنا مین سُرفه و بقیش ر اون گوشه جمعا کرد. کاسه سرشیر ر دنا وسط سرفه. نسیبه چئی ر که درید بوی عطر چئی مین خونه دَپیت. اولین استکام ر هانا جلو او و یکی هم واس خودش درید. وا قند شکن اندا چندتا حبه قند بشکست و دَرید مین قندون. امبائی او دست به هیچی نزی. نسیبه بوگود: ننه جان دیه چوکونم. او بوگود: هیچی صبر کن وچه ها بیان. به طرفة العینی نسیبه ا جاش بَپُری و ا در بیرون شو. وچه ها که داشتن بیرون واز وازی مکردن ر کمک کرد تادست دیم شون ر بشورن. اونها ر راه انداخت بیورد مین خونه کنار سرفه هانشوند.
نفری یک چئی کم رنگ درید هانا جلوشون، مین هر استکامی دوتا حبه قند بنداخت، شیرین کرد و دو راهه رو کرد به او و بوگود: ننه جان بسمه الله بفرما.
او اَ مین کاسه یگ کَمَگ سرشیر ویگید دنا رو یک تکه نون و هانا جلو خودش و باقیش ر به طرف نسیبه هُل بدا و بوگود: رَسَد کن. واس وچه ها هم دَنِه. نسیبه یک چشمش اشک و یک چشمش خوشحالی شروع کرد بکار. لقمه های کوشکگ واس وچه‌ها ویگید و روشون ر سرشیر دمالی و هادا دشتشون. خودش هم یگ ذره دمالی رو نون و دنا دهونش. امبائی لقمه ا گلش پئین نمشو. دست دست مکرد و خودش وا وچه ها که بد غذایی مکردن سرگرم کرده بو. دومین لقمه ر که پسر کوشکگ بخورد بوگود: من دیه نمخورم. گُسنِم نیه. دویومی هم عقب کشی و بوگود سیرابَم. هنوز نسیبه صدای اعتراضش بلند نبو که یکی شون بوگود: من بسوفگ مِخوام. نسیبه تازه حالیش ببو واس چی غذا نمخورن. پابو پاکت ر بیورد. یکی یگ بسوفگ ها وچه‌ها دا. قرص پونه ای ر که پاره کرده بن ر تقسیم کرد و نفری سه چهار تا هاشون‌دا و بوگود: بیا اینه هم اَ اینه. خیالتون راحد بَبُو. حالا هانشینین نون و چئی تون ر بخورین. به زور نفری یگ لقمه بخورد وچه ها بدا. اما اونها بسوفگ و قرص پونه ر به نون و چئی و سرشیر ترجیح مدان. دو تایی پابن و بشووَن مین ایون. بسوفگ‌ها مین دهون شون وا خودشون مشغول بَبَن.
وچه ها که بیرون شووَن، حالا دیه غذا نخوردن نسیبه خواسه به چشم میامو. او رو کرد به نسیبه و بوگود: چرا توگ نمزنی؟ چب‌تِه؟ چرا همچه مونی؟ غذاته بخو، توکه از اونها بدتری. یکی باید خودته وادار به بخوردن کنه.
نسیبه بشو چیزی بوگه امبائی اشک اَمون نِدا و نتونست حرفش ر از دهونش بیرون اوره. او که حالا دیه اندا کافی عصبانی بَبُّو. رو کرد به نسیبه و بوگود: اینجوری مِخی پیش بیشی؟ اینجوری مخی ادامه بدی و اَ مین این همه گرگ خودته دَربُری؟ اینه راهش نیه. باید عاقل بی، باید حوصله داشته بی. باید بدونی داری چومونی. اینجوری ا دست میشی. هم الآنش رنگ به روت دنی. معلومه ا بی غذائیه. نکن، همچه نکن واخودت. دست ر دنه رو زنوت و به خودت تکیه کن. منتظر هیشکی نبا. اگه فگر مونی که دری واز مبا و ا آسمون چیزی مفته، بیخود مونی. اول باید خودته بپی، وچه هاته بپی، زندگی‌ته بپی، آدمیرزاد به همین دخوتن و پابن نیه. چیزهای دیه ای هم دره که باید داشته بی. حواس ته جمعا کن. آدم دا اندازه ای تحمل داره. روسبون هم اگر گرش زیادی سفت کنی، مووسِنه. هرچیزی به اندا خودش. هرچیزی به قوده خودش. ا نخوردن و اینجوری جلو شون که کاری پیش نَم‌شو. خودته ناکار مونی. همه چی اَ هم درموشو. بپا، خیلی هم بپا، اینه راهش نیه که تو پیش بیکی. الهان هم نون ر ویگیر وا این ذره سرشیر دهونت نه. هرجور هسته پئین بده. الهان دیه اینه غذا نیه. اینه واس تو دوایه. خودته مریض کردی. نسیبه بوگود: آخه اَ گَلَم پئین نم‌شو. آخه نمدونی که …
او سر نسیبه ر دست بگشی، نوازشش کرد. خودش واس نسیبه لقمه ویگید و دنا دهونش. بوگود موگم بخور. بعدش وخت واسنه حرف بزین داریم. بخور موگم. وا نهیب تهیب چندتا لقمه به خورد نسیبه بدا. بعدش یکی یگ تل چئی سرکشین. سرفه ر جمعا کردن همون گوشه خونه هانان. شروع کردن به گَب بزین. اِفتو وسط آسمون دبو که او ا در بیرون آمو. وچه‌ها واس خودشون گوشه حیاط مشغول وازی بن. بَشو اَ اونها هم خدا خافظی کرد. دو راهه نگاهی به نسیبه کرد و اَ در حیاط بیرون شو.
نسیبه بعد مدتها جونی ویگید و دست بکار ببو دا یک خوردیگ خود و خونه ر سر سامونی بده. کلنه ر روشن و بعد مدتها قَزقون ر بار دنا. بوی دم پختک که بلند ببو. تازه معلو بکرد که خونه‌ش بر قرار ببه. کرسی ر ا آتش کِلنَه پُرا کرد و جارو پورو کردنش که تمون ببو. پسر کوشکگ بوگود سرم درد مونه. همون جور که سوگ ا وینی‌ش اوزن بو دو سه را اشنافه کرد. نسیبه شقه‌ش ر که دست بزی بدی توو داره. وچه ر ببرد زیر کرسی دخوند و برارگ‌ش سفارش کرد که از پیشش تکوم نخوره. خودش راه فتا که بوشو دوا درمونی چیزی هاگیره. یگ پنجزاری ا پولها ویگید و ا در بزی بیرون. دم دکون علی آقا مرادی کسی دنی بُو. درن شو و سلام کرد. همون توو که عجله داشت از علی آقا خبر گید، چار گرد داری؟
علی آقا بوگود واس چی مِخی؟
او بوگود: اینه خبرگیتَن داره. معلومه وَچِم حالش خوش نیه.
علی آقا که اسکناس پنچ‌زاری ر کین دست نسیبه بدی، به تقلا بفتا. بدویی بشو دوتا چارگرد بیورد ها نسیبه دا. اندا دو سه سیر هم نبات ویگید، نگشیه دنا مین یگ پاکت و هانا جلوش. همون جور که مشغول بو، بیرون دکون هم سرگ بگشی بینه کسی نمیا. وقتی بدی همه جا خلوته، نزدیک نسیبه بیامو و یواشگ بوگود: اَ اون سکه ها، دو سه تاش ر هادی، هرچی که مِخی بَبُر. حَساب ته هم بی حَساب مونم.
نسیبه یک قدم عقب شو و بوگود: سکه، کدوم سکه؟ اَ چی صحبت مونی، دُرُسد درمون بوگو بینم منظورد چیه؟
علی آقا بوگود: همونهایی که خودت مودونی، وا چشمگ ایما شُهرد کرد: اَ همون ها.
نسیبه که حالا رنگ به رو نداشت. دوراهه خبر گید، اَ چی صحبت مونی، چی رِ خودم مودونم؟ چرا راست و حسینی حرفد ر نمزنی بینم چی موگی؟
علی آقا بوگود: همون سکه هایی که اوس محمد بیکه دیه. من خبرش دارم. به گوش من هم برسیه. من دهونم قُرص و مَحکَمِه، وا هیشکی هم چیزی نومگم. خیالد راحد راحد با. دوتا دوتا بیور، خودم واسد اوو مونم. یک چیزی هم هامن ده.
نسیبه بوگود: اِیَّه برابر جان این حرفها چیه، سکه کوجه دَبو. اینه همش فگر و خیاله. اگه من یگ همچه چیزی داشتم. میگه مرض دارم هر روز دستم ر پیش اینه اونه دراز کنم. به حرضت عباس به همون روح پیرم اَگه اَ این خبرها با.
علی آقا مرادی بوگود: من واسه خودت موگم. مردن حالیشون ببا مِدَنِت دست امنیه. اونوقت خودت مودونی.
حالا دیه نسیبه دهونش خشک بَبُّو و اَ عصبانیت همه هیکلش ملرزی. نبادی که علی‌آقا مین پاکت دِنا بو ر ویگید اَلَک کرد بخ دکون. بزی ترازو ر پرت کرد. دست بنداخت سنگ قپون ر که اون کنار ناها بو ر ویگید و بلند بوگود، پدر سوخته بی همچی. واس من ساز کوگ مونی. مودونی وا کی طرفی. کی هَمچه گُهی رِ بخورده. حرف بزن و الا وا هَمینه همچه مِزنَم مین سرت که بیشی لا دست پیرت.
علی‌آقا مرادی که بَدی رَجه کجه و الهانه کار به جاهای ناجور بَگشه. بوگود: این علی… اسمش چیه … هَمینه بووکِه.
نسیبه دوراهه نهیب بزی کدوم پدر سوخته. کدوم گور بگوری همچه گُهی ر بخورده. جون بَکّن.
علی آقا بوگود: علی هفت رنگ. همون دست برابر اون مرحوم.
نسیبه بوگود: اون کور بی همه‌چی ا کی دا حالادست برابر ما بَبِه؟ کی همچه دست برابری ر واسه ما درسد کرده. او همچه حرفی ر بزیه؟
علی آقا بوگود: اوهو والا. مین قهوه خونه بوکه. همه مَردُن خبر دارن. چدو تو نشنافتی؟
نسیبه سنگ قپون ر بنداخت زمین. چهار گرد که رو پیشخون نهابو ر رها کرد و ا در دکون بزی بیرون و راه خونه علی هفت رنگ ر پیش گید.
علی هفت رنگ کلاه شبکا کهنه سرش، یک پالتو نیم دار رو کولش مین ایون داشت منقل ر آتش مکرد که چشمش بفتا به نسیبه که چادرش دبسته بو کمرش و بکوب میامو. او شستش خبردار ببو که چه خبره. در خونه ر وا کرد و درون شو. زن علی هفت رنگ که گوشه ایون مشغول کار بو دا چشمش بفتا به نسیبه، بَشو خوش آمد درآمد کُنه که نسیبه دست بنداخت ا مین چپر یک پَردو ر بگشی بیرون و به طرف او حمله کرد. زن فقد فرصت کرد ا در انبار که نیم جد بو درون شو. پردو بخورد به در و از وسط دو تکه بَبُو. زن در ر ا درون کین‌کُلگ کرد. فریاد نسیبه بلند ببو. وا لقد بزی منقل ر پرت کرد وسط محله. یک سنگ اندا سه چارگ ر ویگید و بکوفد به در خونه و داد بزی: پدر سوخته کور هزار سر عیب. مرتکه بی همه چیز قرتی. بیا بیرون. بیا بیرون دا پیرته دَنَم مین کیند. به او کله کِتار اجداد ریدم. جنده خایه دار من گنج بیکم. پشت سر من و یتیم هام منبر میشی؟ اجداد کونی هزار سر عیب، په چرا مثل سگ دمب‌تِه دِنِیی لا پاچت و فرار کردی. روح سوخته پیر، بشنافتم دیه ا این گُه های زیادی بخوری، هرجا بیشی پیدات مُنَم، جرد مِدَم. الهان وات بوگم. دم دهونت دنه و الا وا من طرفی.
نسیبه اندی داد و هوار بزی که و سر صداش تمان سرمحله ر سراگید. همسیه های علی هفت رنگ که یحتمل چیزی بشنافته بن ا خونه بیرون نیامن و همون طور ا دور سیر بکردن که چدو نسیبه علی هفت رنگ ر سولاخ موشی کرد. نسیبه بعد اینکه علی هفت رنگ دُرُسد بشوشد، ول کرد و به طرف خونش بشو. اندا یک ساعد علی هفت رنگ و زنش جرات نمکردن ا در خونه بیرون آن و دور و ور تر تمیز کنن.
سرشو مین قهوه خونه یکی اَ علی هفت رنگ خبرگید: سر و صدا چی بوو؟ واس چی دعوا مِرافعه داشتین؟
علی هفت رنگ بوگود: زنکه ر واس خودش موگم. دلم واس وچه ها موسوزه؛ اَ دستی اونها ر گوسنگی بدیه دارن میمیرن. مِخوا وچه ها ر بَگشِه همه ر خودش صَحب ببا. مودونه اگه اونها دباشن همش ارث وچه ها مبا. این مردن این جورین دیه. این جوری.
ممد احمد حمونی که او طرف تِرگ چوکوندوگ بزی بو، جلوتر آمو و به علی هفت رنگ بوگود: تمان برنهشت ر من اَ زیر پا در کردم. اینه که تو موگی کوچون بو که من نَدیم؟
علی هفت رنگ که دوتا حبه قندر پهلو به پهلو کرده بو، بزی مین چئی و خیسی‌ش ر هورت بگشی. یک چشمگ به ممد بزی و بوگود: بالاتر ا اون کمر سفید. زیر قبرهای گَبری، پشت چشمه، یگ ذریگ بالاتر دم اون وی درخت بزرگ. ممد احمد حمونی که چشمگ ر حالیش ببو بوگود: اِ اِ اِ په اینه ر شما بیکین؟ بوگو، من اَ هزار نفر خبر گیتِم.
علی هفت رنگ بوگود: چی ر شما بیکین. ما نیکیم. اوس ممد مغنی بیگید. من بی عقل اون شو گول بَخوردَم و وقتی کلنگ اوس ممد بخورد به ساروج بوگود: من خسته ببم. بیشیم فرداشو دوراهه بییم. من خر هم قبول کردم. او من ر که رد کرد خودش بشو و اونه ر ویگید و بیورد دست همینه که الهان داد و هوارش تمان عالم ر سراکه هادا.
ممد بوگو: په این طور. ما دیه دنبال این نُقسه نگردیم. بیکین تمون بَبُو. پاشیم، پاشیم بیشیم، خدا یگ جو شانس هاده. اینه ر بوگود و ا در قهوه خونه بیزی بیرون.
بیرون قهوه خونه دو تا جون که مین تاریکی قابل تشخیص نبن، ممد احمد حمونی ر پای درخت وی بیکین. اولی همچه بزی مین دماغش که وا کین بخورد زمین. دویمی دست بنداخت او ر بلند کرد و بوگود: این آدرسی که تو هم بدیه ای کوچون بو. ممد بوگود: بابا همش شوخی بو. علی هفت رنگ چشمگ بزی. منم دستِش رِ در کِردَم. گنج کوجَه دَبو. اولی بوگود په این زر زر چی بو که راه انداخته بی. دو راهه هَمچه بزی مین اشکمش که صدای آی ش تا اونور روخونه بشو. در قهوه خونه وا ببو و چند نفر به رد صدا بیامن بیرون، بینن چه خبره. جونها ممد ر ول کردن و مین تاریکی گُم بَبَن…. ادامه دارد…

اَ اینچون گوش بدارین

رو فلشی که سرازیرِ، سمت راست پخش کننده کلیک کنین، واس خودتون ویگیرین

معنی چند لغت به گویش کیلانی:
گُن: پستان
موشووَن: می رفتند
حال ساده: مشم — میشی – موشو
میشیم – میشین – مشن
گذشته: موشووَم – موشویی – مووشو
موشوییم – موشویین – موشووَن
کُزِل: گندم غلیف دار نیم کوب
پَهله‌ای: یا همان پهلوی، گوشه ای در آواز دشتی
دِنا: گذاشت
دَنم – دَنی – دِنا
دَنیم – دَنیین — دَنن
بَزی: زد
بَزیَم – بَزیی – بَزی
بزییم – بزیین – بَزیَن
وَر: وزیدن، باد وَر کِرده بُو: باد می وزید
سُهیل بَزین: پدیدار شدن لکه قرمز رنگ زیبایی روی بدنه روشن سیب و گلابی بر اثر وزش باد پائیزی.
لووَه: صندوق زوذنقه شکل مخصوص حمل سیب و گلابی
دسقاله: علق چین
آلِنگِنَه: چوبی بلند با زائده ای چنگگ مانند در نوک، برای کشیدن و شکستن شاخه های خشک درختان
ناهار قلیونگ: وعده غذای بین صبحانه و ناهار
بُشو: برو «فعل امر»
بِشم – بیشی – بُشو
بیشیم – بیشین – بشَن
پَرجَن یا پَرژن: الک
مُشتوک: چوب سیگار
دُهون‌یارَه: خمیازه
لَس: شُل و وِل، نا محکم
شوگیر: صبح زود
وَربراشت: تکیه داد
هِناسَه: آه سرد، نفس عمیق
نَم‌مونه: نمی ماند – مومونه: می ماند
مومونَم– مومونی – مومونه
مومونیم – مومونین — مومونَن
هادا: داد «این فعل دو قسمتی یا دو بخشی مورد استفاده زیبایی دارد. یعنی در جملات متعدی یک بخش آن قبل از متمم مفعول یا مفعول دوم قرار گرفته و بخش دیگر در انتهای آن و آن مفعول را به مفعول با واسطه تبدیل میکند. مثال: «علی نون ر ها حسن دا.» یعنی علی نان را به حسن داد. در اینجا متمم مفعول یا مفعول دوم «حسن» تبدیل به مفعول با واسطه شده. یعنی «ها» نقش «به» علامت مفعول با واسطه را بعهده گرفته است. در حالیکه «ها» از فعل اصلی جدا نیست بلکه بخشی از آن یعنی «هادا» است.
مووسِنِه: پاره می شود
اِشنافه: عطسه
پردو: شاخه بریده شده درخت بید برای مصرف در باغداری.
کین‌کُلگ: قفل چوبی دربهای قدیمی
برنهشت: منطقه ای کهن در شمال غرب کیلان که آثاری از کهن از زندگی گذشتگان در آنجا وجود دارد.
قبرستون گبری: گورستانی قدیمی در برنهشت که دائم مورد کندوکاو جویندگان گنج قرار می گرفت. و به همین دلیل تقریبن نابود شد.

Responses

  1. سلام خیلی عالی بود لذت بردم همشهری
    لطفا فایل صوتی این نوشته ها را نیز بگذارید .

    آقای کاظمی عزیز سلام
    همه بخش های اَبی گِردی همراه با فایل صوتی است. فایل صوتی در پایان هر نوشته گذاشته شده است. لطفن برای شنیدن و یا دانلود کردن آن به ادامه مطلب مراجعه کنید.
    موفق باشید

  2. اقای پویه ابی گردی تا قسمت9 غیر از قسمت 7و8 از سوند کلود پاک شده اگه دوباره اپلود کنین ممنون میشم

  3. آقای کاظمی عزیز، همه فایلها روی تلگرام هست. اگر می توانید به آنجا مراجعه کنید. و الا یک میل برای من بفرستید، تا فایلها را برای شما ارسال کنم. تندرست باشی.


پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: