اَبی‌گِردی «4»

بخش اول
قسمت چهارم


جعفر پویه


زمستونها باد که وَر مونه، تمان باغ و در مِبا عین یک بیابون برهوت. هرچی جَگ و جانوره فراری مِبا. وَرف هایی که روی زمین و درخت و لُوو بُن و دیفار تا سرکوه و پی لاد هانسته، مبا آلت دست باد. ورفها وختی یخ مِزنَن بجا اینکه بیشتر بهم دِماسَن، پوک مبان و یک لایه مثل پودر روشون هامشینه. اِفتو که بَزِنِه، این پودرها همچه سوسو مزنن که پنداری هزارتا چل چراغ روشن کردن. اِسَه وَرف چشم ر مِزنِه و اگه درست و دَرمون واش تا نکنونی اَ چشم مِفتی. کار سختی هم نیه. یگ ذریگ گِل ر دمالی پا چشمات. اِسَه دیَه وَرف چشم ر نَمزِنه. به همین راحدی. امائیش سوز که وَر مونه. باد که دَپیچه، مبا واویلا. صدای زوزه‌ش دمپیچه مین در و باغ. انگاری طیفون اَ رو کویر میا و هرچی گرت و خاکه ویکه وا خودش بیورده. اَ این وَر به اون وَر، اَ این سر دا اون سر، هرچی و هرکی که سر راه راهش دبا ر مندازه زیر شلاق. وا همین ورفهای پودر بَبَه مِفته بجونش. انگار وا پنبه سر میربینه. اگر بووگَم موتونه به طُرفة‌العینی آدم ر اَ پا دِروره بووَر کُن. مینِ یک هَمچه هوایی اَگه بیابون دِبی که دیه چی بووگم. اِسه گرگ هم اَ یک همچه هوایی خوشش میاد. مبا عَرسیش. راه مفته و انگاری خویِ درندگیش گُل مونه، اگه بتونه مفته مین پَل مردُن و هرچی جلو دستش بیا ر یا موگشه یا زخم و زار مونه.
مین یک همچه هوایی هرکی مُتونه به یگ جون پناهی خودش مورسونه و همون چون دا واهستین باد، صبر مونه. اگه نبا سرپناهی پیدا کردن. بهدرین جا در همچه وختهایی پشت یگ مانع یا تپه ماهور و دیفاریه که مِخالف سمت باد با. حتا اگر تپه ماهور زیاد هم بلند نبا کافیه پشتش وا خیال راحت خودته دپیچی و ساکت دراز بگشی. باد از دو طرفت رَد مِبا و انگاری کوره، تو رِ نَمینه. اِسه بیخود نیه که گرگها هَمچه موسُمی مِزنَن به پَل، شاید وا اون غریزه و ذهن هوشیاری که دارن مفهمن که آدمها مِشَن مین خونه قایم مبان و در ر دَمبندَن.
یگ همچه روزی بو که خبر بَرسی گرگ زیارد پائین بزیه به پَل مش نوروز و تمان حیونهاش ر یا سقد کرده یا زخمی. میشهای باردار ر بکوشته، قوچ ر خفه کرده و هرچی بندی داشت ر یا زخم و زار کرده و یا گل شون ر لوگ دَکِرده و خونشون ر واخورده. توو بجونها دسته جمعی مِزنَن به جِیی، دا زیونی شون اَندی باشه که دا مدتها مردها مین قهبه خونه چئی بخوردن و راجع بش گپ بزنن.
اَ فردای اون روزی که گرگ بزی به پل مَش نوروز یک عده وا تفنگهای حسن موسای گوله زنی و چارپاره زنی راه‌فتان مین کوه و کمر تا تقاص خودشون رِ اَ گرگها هاگیرن. حالا معلوم نبو گوسپندها که مال مش نوروز بوو، چدو اینها بفتا بن دنبال گرگها؟ کسی نَمدونه. آخه آدم بیکار باید کاری بکونه دیه، میگه نه؟ حالا چه بهدر دنبال گرگ بفته؛ تفنگش ر روغن دَماله کول میگیره، پتووَه دمپیچه و کِلا به سر و شال به کمر، مِزنِه به کوه. صُب دا الاهه نماشون مین کوه سگ دو مزنه، شو هم که بیامو خونه اَ دستی راست و دُرو سرهم مونه دیَه کسی گوشش به او بدهکار نیه. خرگوش بدیه، شغال و روباه بدیه، گرگ بدیه و بعضی ها شون هم ببر و پلنگ چدو بوگم، شیر هم بدین. اِسه یگ گربه وَنگ بزنه یگ رزع موپره، امبائی کوتاه بیا نیه. همین طو موگه: «دا بدیم صدا غورمش میا. تفنگ رو دست بیکم. بچورخومدم اونوَری، یگرا بَدیَم دو تا گوله زغال وتوسونده، اندا یگ انار بَل بَل مزنه. چشم هاش اندا یک نعلبکی بو. زبون، آه نیم گز. پشتش ر طرف من کرد، مخواست چُس گرگی کنه که من درون شووَم مین یگ کُهُل. همون چون هانستم و راه ر مپییَم که بدیم نَعمَد حسن شیره وا سگش دم کُهُل استا. دا او ر بَدیم جون درفتام؛ بخواستم چیزی بوگم که خبر گید: په چرا بشویی مین کُهُل قایم ببی؟ واش بووکَّم: اگه اونه یی ر که من بَدیم توهم بدی بی الهان تمون کردی بی.» همون جور موگود و موگود. میگه خسته موبو؟!
اینه روز و روزگار مَردُنیه که زمستون اَ بیکاری گاهی کار دست خودشون مِدَن و هزار موله شوله بار میورَن. اَ کوه مفتن، دست و بال شون زخم و زار مِبا. تفنگ یگ را درموشو دیمگیره به یکی ساچمه‌ئی‌ش مونه، یا پاش اَ رو یک کمر لیز وامخوره و مفته کاسه کینش مشکنه و هزار مِکافات دیَه.
فگر مونی شو میا خونه چی موخوره؟ کال گوشتی، مرغ مُسَمّا یا خورش جوز؟
نه، خووت خیربا. اونها سالی یک دو دهبه دُرُسد مبا، اونم یا شوو عید مرده یا شوو عید سال نو. شایدم وسط سال تَقّی به توقی بخوری، غزقونی بوشو سر بار. و اِلا یک شوو احمد اوو، یگ شوو سووج اوو، یک شوو رُب اوو، یک شوو چومدونم اینه که تهرونی ها واش موگن اِشکنَه، اسمش ر عوض مونن تا بهدر بشون دِماسه. نون ر تَلید مونَن مین یگ بادیه اوو، دا موتونَن دَمکوفن. این تلید مین اشکم‌شون پوش مونه، باد دمپیچه مین دل شون. زیر کرسی دور تا دور نستن. باقیش ر هم خودتون حدس بزنین، و … اوفففَه خوره و چره بخورتونه. قولی مُظَف که مزی مین سر وَچش و موگود: جونمرگ بَبَه، انگاری سگ مین کینش بَمُرده. شیطون موگه ویگیر واسش سَرزِنگ دَنِه.
پَه چی خیال کردِین. اَ اون همه تلید غیر اینه کاری وَر نمیامو! حالا اون اجدادی که مین کُهُل زندگی مِکرد دیه هیچی. موگن اون قدیم ندیم ها کِلُونی ها مین کُهُل زندگی مِکردَن. شایدم اسم کلون اَ همین کُهُل میا. چیه بهتون وَر موخوره. دا همین چند وَخت پیش یگ عالمه کُهُل مین کلون دَبو. خیلی ها داشتن. اصلن معلوم نبو این کلونی ها چدو کُهل مِکّندَن؟ صونَعد داشت یا نه؟ چوجوری بوو، مثل همونهایی که مابدیبیم بوو، یا قشنگ و خواسه هم بَن. خواب وختی مینش زندگی مِکردَن حوگمن باید طاق و رَف هم داشت. به موسوم ما که کُهُل ها پیشتر طبوله بَن. یعنی آدمیرزاد حیونهاش ر مین اونها جا مِکرد. با اینکه این همه جاجیگاه داشتن؛ کُهُل هم دَبو. چومدونم، اِسه همه چی اَ بین بشوو. کُهُل هم روش.
داشتم موکَم: روزهای وَرفی هوا هَمچه تاریگ مبا که انگار افتو غروب بَکرده. کمتر کسی اَ خونه بیرون میامو. گاهی پامبن موشن سر بُن وَرف ر دَمروتن و میآمَن دوراهه زیرکسی لَم مِدان. اِستَگ لَب لَبو و بَلگه هم که اگه دبو، دیه کسی اَ جاش توکوم نَمخورد. امبائی نسیبه نه اَ دست هوا شاکی بوو و نه استگ لب لبو او ر خونه نشین کرده بو. اَ زمین و زمون عصبانی بوو و فگر مِکرد ویگیره یگ گوشه هانشینه بهدره تا بیرون شو و لُغُز اینه اونه ر بشنووه. دا این که سر چشمه اَ رُقیه عَلا بشنافت الهان سه روزه یزدی زاده کارخونه قیسی راه انداخته و زنها مِشَن اونجه کار مونن. رنگ به رو نسیبه نموند. بوگود: کوجَه، تو اَ کی بشنافتی؟ رقیه بوگود: دادا خودم بَشوَم، بووکَّن دیَه کسی ر نَمخیم. اِسه اَگه بار پیشتر بیامو، اونوخت خبر مونیم. نسیبه که مطمئن بَبُو خبر راسته. سوو ر اوو دریته و دَنریته ویگید و راه‌فتا طرف خونه. سوو رِ هانا، وچه ها ر بُوسپُری اَ خونه بیرون نَشَن؛ چادرش سرانداخت بوشو بینه چه خبره و کارخونه در چه حالیه.
کل‌باغ‌شکر، مین مَحلِه حاج میزقلی یک انبار بزرگ ر کارخونه کرده بَن. زنها دور تا دور انبار نِستِه بَن و مشغول کار بن. نسیبه چشم بگردوند، همه رِ مشناخت. اسه چدو اینها او رِ خبر نکرده بَن؟ میگه نَمدونِستَن او پیشتر از اونها به این کار مُحتاجه. بعضی ها شون هم دست خوبار خودش بن. مین دلش بوگود: اینَه چدو مردُنی اَن. اینَه چدو روزگاریه!
اَ پاکار یزدی زاده خبرگید: صِباحی چه موسوم شروع مونین؟
اونه هم همون طو که خودشه مشغول کار نشون بدا بو؛ جواب بدا: صبح زود. امبائیی اَلهان پُره، فعلن که کسی ر نَمخیم، شاید بعدن، حالا نه. نسیبه چیزی نوگود از در بَزی بیرون.
دربازه بزرگ خونه اربابی حاجی، رو یکی از لَت هاش واز موبو. بیرون در یگ تیگ خودشه بخورد، دندونهاش ر بهم بشقالی و راه خونه ر پیش گید. همون جور که موشو وا خودش گَب مِزی. اسه این مردُن کار رِ هم از او دریغ مونن. یعنی کسی که پایه زندگیش لَق بَبُو. بقیه هم هر جور بتونن اونه ر مِچّرَن دا زودتر لوو بوشو. انگاری خیلی وخته انسانیت بَمُرده و رحم و مروت بارش دبسته از این جاها بشووِه. اینجور که این مردُن شروع کِردِن، آخر و عاقبتی واسش دَنی. این بار به مِنزل نَمِرسِه. اینه باره کَجه. این رَجه از بنیون خِرابه. اونیه‌ئی که بَبه بُز جلو دار این گله، راه بَلد نیه. بقیه هم بی حواس دنبالش مِشَن. کوجه؟ کسی وانَمپُرسه. چشمشون ر هم دِنین حاضر نییَن به آخر و عاقبت راهی که پیش گیتِن فکر کنن. نمدونن تیشه به ریشه خودشون مِزنن. نمدونن اگه همین جور پیش بوشو، هیچی باقی و ساقی نَم‌مونه. امبائی یکی باید جلوشون واهسته. یکی باید بزنه مین سرشون. یکی باید پیدا ببا صداش ر بلند کنه، بوشو سر بُن داد بزنه: آی مردم این زندگی، این راه، این بی رحم و مروت بَن، اول انسانیت شما موگشه.بپین، گوش تون ر وا کونین، سرتونِ اَ مین یَخِه‌تون دِرورین، به بغل دستی تون نیگا کنین، به همسیه تون نیگا کنین. اگه اَ حال اونا باخبر نبین، فردا کسی ا حال شما خبر نمبا ها!
یگ تیگ فگر کرد و همین جور که بلند بلند گَب مِزی بوگود: کو گوش شنوا، کو. این گوشها یکیش دَره و یکیش دربازه. اَ این یکی هامگیرَن و اَ اون یکی در مونَن.
بَرسی به خونه. یگ دور مین مَحله بَزی. اوقاتش سرجاش دَنی بو. فگری کرد و دست بکار بَبُو اول خونه ر هانا ویگید کرد. بعدش کِلنه ر آتش کرد تا واس شوم شو چیزی بارنِه. هی موشو مین پسینه میامو بیرون. گاهی موشو سر کِلنه یک چَچی ر ویمگید منداخت انور، یک کُنده دمنا مینش. مین مطبخ دوری مزی دوراهه موشو مین خونه. درون نَشووَه بیرون میامو و موشو در حیاط ر دمبَست، یک دوری مین سَرکِلا مزی و دو راهه جلو کِلنه یک تیگ وامِستا و راه مفتا میامو مین خونه. همین طور در بُن مِزی و بی قراری مِکرد که پسرگ بزرگش بوگود: نَنَه ما دیه وچه خوبی مبیم و هیچ کار بدی نمونیم.
وچه ها عصبانیت نسیبه رِ تشخیص بدابَن و اَ خشم و ناراحتی او ترس ویکِّه بُو شونه. نسیبه بخودش آمو. هانست و وچه ها رِ باغال گید. مخواست بزنه زیر گیریه، امبائی خودش نیگه داشت. دست بگشی سر اون دوتا و وا حرف خیالشون ر راحد کرد که ناراحتیش به اونها مربوط نیه. سعی کرد تا خودش کنترل کنه دا پیشتر وچه ها ر ناراحت نکنه.
پابو بشو به کلنه بَرسی و کِماجدون ر بار دِنا. بوی پیاز داغ که بلند بَبُو. خودشم یک کم ساکت بَبُو؛ پیشتر دل بکار هادا. کرسی ر پُرِ آتش کرد. کماجدون ر ویگید بیورد رو یگ سه پایه که دِنابو رو چالَک کُرسی دِنا. چراغ لَمپا رِ روشن کرد و هانست زیر کرسی. تازه بعد از مدتها وا خودش کلنجار بشووَن آروم ویگید و پشتش ر بدا به چووسدَرلا و گرمای خوش کُرسی رِ با تمان تنش حس کرد. چشمش رو هم نشوبو که خووِش بَبُرد.
خوو بَدی اَ بخ لاد یوردشا صدای ساز و دُهُل میا. مِزیَن و موکوفتَن و مرقصیَن. بدی خودش لوو یک هَلُم اِستا و سییر مونه. اَندی آدم جمعا بوو که نوگو و نِشنِو. یگ راهه همه واهم هِلّوهِلّو موکّن و دا موتونستن صدا شونه بلند مکردن تا پیشتر هوار بَگشَن. زنها شلیته های رنگی تنشون، موشووَن و میامن. بال چارقدهایی که سرشون دَبو پولک دوزی بوو و مین هوا توو مُخورد. صدا ساز و دُهل که بلند موبو، هَمچه کین شون چرخ منداختن که پنداری تمان زمین زیر پاشون به رقص بفتیه. پاهای گوشتولو شون ر زمین موکوفتن و شکمهای چاق و پر چوورِ وَر شون مِلرزی و تُکوم تُکوم مخورد. مثل مَشگ دوغ عربها پستونهاشون موشو و ورمگردی. مردهایی که آشنا نَبَن، دهونهاشون کف بَکردَه بوو. چشمهاشون عین کاسه خون، عَربده کَش، دست مِکَردن مین جیب و یک مشت پول خوردِ میریتن مین وچه ها. وچه ها هم مثل یگ دسته مگس عسل روهم دچیه، مین اَمارد و خاگ روبَه دنبال پولها مِگِردیَن. امبائی سکه هایی که مردها می ریتن رو هوا مثل دونه های وَرف اوو موبو و به زمین نَمِرسی. وچه ها بی خود مین اَمارد و خاک و خُل دنبال اونها مِگردیَن. هرچی مگردین چیزی پیدا نمکردن. اومهَل پامبَن دوراهه واهم هِلّوهِلّو مِکردَن. صدای ساز یگ دقه هم قطع نَمبو. انگاری سازیها یگ نفس مین اونها فوت مکردن و نمتونستن واهستن. هِراکَش مِزیَن. یگ عده هم دورَه مزین. چه دوره‌ئی، خر رِ رقص منداخت. مردهایی که بلد نبن بَرِقصَن، وسط میدون همون طور شیلنگ تخته منداختن. اَ اون دورها بو کِز میامو. نسیبه دقت کرد کوجَه پشم موسوزه؟
بدی پی لاد کِلنَه بزین و بَرکَه های بزرگی ر بار دِنییِن. بَرکه هایی که رو کِلنَه دَره پرِ اووه و آتش زیرشون پر زور. مردها یگ گله وَرَه ر میورَن جلو و اونها ر همون جور زنده زنده مندازن مین برکه‌هایی که اووشون جوش آمه. صدای بع بع و ضجه وا هوار و عربده‌ی اونهایی که دست دوره ویکه بَن قر قاطی مُوبو. بو گند کِز تمان جا ر ویکِّه بوو و صدای ساز قطع ببا نَبو. همون طور که استابو سییر مِکَرد. یگرا یکی یگ چَچّی ر اَ زیر یگ برکه بَگشی بیرون، اونَه ر دور سرش بچرخوند و رو به او هوار بَگشی، اونها هَمونَه‌یی که گنج بیکه، دُخدر مِلاعلی، خودشه بیگیرینش. اوبدی تمان اون زن و مردها همون‌جور که به او اشاره مونَن هَوار کِشون دارن میان. مِخواست بووریجه پاش اَ کار بفتا بو. توکوم نَمخورد. چندتایی یک کِلنه ر وا بَرکِه روش ویکه بَن و میامن. اووِش پولوق پولوق جوش موخورد و دود کِلنَه موشو مین چشم شون؛ امبائی زمین نَمِنان. یکی موگود: نیورینش اینجه، نیورینش اینجه، همون چون مین این برکه‌ دنین‌ش. مِخواست داد بَزِنه، زبونش لَمس بَبُّو صداش درنمیامو. دُهون کف بَکِرده مردها وا چشم های سرخ، هر آن نزدیکتر موبو. شلیته رنگ وارنگ زنها مین هوا چرخ موخورد، بو عرق تنشون، بو کِز و پشم بسوته همه جا ر ویکّه بو. یکی چَچّی ر بَبُرد بالا تا بزنه مین سرش که چشمش بفتا به هَلُم جلو پاش. بَدی تنها کاری که موتونه بَکونِه اینه یه که خودشِه اَ هَلُم پَرت کُنه پئین؛ دا دست اونها بش نَرسه. چشمش ر هم دِنا هواری بگشی و خودشه پَرت کرد. که یگرا اَ خوو بیدارا بو. وچه ها اَ صدا هوار او بترسیه بَن و وا چشمهای گشاد ببه نیگاش مِکِردَن. دهونش تَلِ تَل بوو. چَن لحظه طول بگشی دا بخودش بیا. وچه‌ها دا بَدیَن مارشون بخود آمه دوتایی واهم بزین زیر گیریه.
************
صباحی صبح زود نسیبه دم در مَحلِه حاج میزقلی همون کارخونه قیسی حاضر بو. بعضی زنها قبل از او بیامبَن. تعدادی شون هم سر بلند نمکردن دا اور بینن، امبائی مِشاست غُرغُری که زیر زبونی مِکردَن رِ بشنافتن. نسیبه بیامبو که وا خیلی چیزها تصفیه حَساب کُنه. مین این خُراب بَبَه اگه یکی احتیاج به کار باشه اویه. اونوخت اینهایی که اینجه نِستِن و کار رِ دست گیتن. یا مِخوان از خونه بزنن بیرون و شکل و هیکل شووَر و هوو شون ر نینَن، یا واس بَخریَن چندتا النگو پیشتر پول پیدا کنن. خیلی هاشون محتاج این کار نَبَن. امبایی اَ خونه بموندَن بیزار بَن و میامن دا خودشون ر سرگرم کُنَن. امبائی او نه نون آوری داشت و نه چیزی که ازش بیزار با. او واسه بیرون شون از اون بدبختی که گرفتارش بَبّو و مجبور بو دستش ر پیش اینه اونه دراز کونه تقلا مِکرد. امبائی انگاری همه درها به روش دبسته یه. با اینکه خون خونش موخورد. امبائی سعی مِکرد تا خودش کنترل کنه. زنها که هانستن و بخواستن کار ر شروع کُنَن. او هم بَشو کنار نَهلیک دوتا از اونها اون بالا کشه واهستا و بوگود: مثل خونه پیرتون هانشینین. بوکه و نوکه هانست و اونها را به دو طرف کووس بدا. زنها که از او عصبانی بَن با صدای بلند اعتراض کردن و بشوین چیزی بوگن که نسیبه اَ جا درشو. بَپُری اون وَر کار و دست بنداخت گیس یکی ر بدست گید و بگشی اَ رو قیسی ها بَبُرد اونور بنداختش. دا ورگردی اون یکی خودش یگ تیک جمعا کرد و بوگود: خواب مثل آدم ویگیر هانیش. نسیبه که کار که تمون بَبَه نَمدی، نهلیگ اون یکی ر ویگید پَرت کرد وسط انبار و داد بزی: مین این خِراب بَبَه من از همه تون هم پیشتر کار بلدم، هم دست بکارترم. هرکی نَمتونه بینه اَ همین الهان بوگه. دا واهم سنگمون ر واکنیم. و اِلا اگر بشنویم کسی زر زر بزنه و زیر زبونی حرف زیادی بزنه خودم دهونش ر جر مدم. اینجه سر سُرفه پیر تون نیه که لقمه یکی دیه ر بوشمرین. مین این کلون اونه‌ئی که اَ پیر و اجداد من خط و سواد یاد نیکّه یا خودش مایه نداشته یا نخواسته. فگر مونین موتونین منه بندازین بیرون؟ اِسَه کار ر به اونجَه برسوندین که وا من مثل هوو تون رفتار مونین. من اجداد اونه یی که بتونه بهم چپ نیگا کُنه ر موسوزونم.
دو تا اَ زنها پابن اون یکی ر که نسیبه بگشیه‌بو بنداخته بو وسط کار ویکین ببوردن کنار خودشون هانشودن.
پاکار یزدی زاده بیرون در استا بو و هیچی نومگود. صبر کرد تا نسیبه جاگیر ببو و سرجاش هانست، اونوخت درون آمو. یگ دوری بزی چند تا گونی قیسی ر واکرد هانا دم دست. جعبه های خالی ر نزدیگ زنها هانا و به حساب خودش یگ سرکشی کرد و از در بیرون شو. بعد یگ توم یزدی زاده خودش سروکله‌ش پیدا ببو. آدم ریزه میزه و تر و تمیزی بو. مین یگ گوشش سَمعک دَبو و موی سفیدش برق مزی. کت و شلوار طوسی رنگ وا جلقزه تنش دبو. دا وسط انباری که زنها نسته بن بیامو و رو یک پا چرخی بزی و اَ در بیرون شو. زنها دوره نسته بن. نفری یک قیچی کوشکگ اسباب کار شون بو. اونها اول استگ قیسی دودی ر میکّن. بعدش وا قیچیگ لکه ها و دونه هایی که رو قیسی دَبو ر خواسه ویمگیتن. اونه ر یگ ذریگ لبام کردن و دمنان مین یگ جعبه. دست ها تندتاتند موشو و میامو و قیسی ها لباببه مین جعبه ها پر مُبَن. جعبه ها اَ در بیرون موشووَن و جعبه خالی جاشون ر میگید. اینه کار زنها بو که از صبح شروع مِکِردَن تا غروب ادامه مِدان. حالا چرا اسم یگ همچه جایی که کار به این سادگی ر انجام مدان موکّن کارخونه؟ کسی نَمدونه. کلونی ها به جعبه بزرگی که تخته دودی ر دمیچین مینش و زیر اونه گوگرد دود مکردن تا قیسی ر دود بدَن ر هم موکّن کارخونه!
حالا این اسم اَ کوجه بیامه کسی نمدونه. امبائی هرچی که هسته، جایی بو که کار سخت و پر مِکافاتی ر زنها اَ سر صبح تا الاهه نماشون انجام مدان، واسه چوصنّار. پول که نمدان، همونَه‌ای رِ که مِدان هم اِندا خورد و خوراک یک آدم هم نَبو. امبایی کسایی که احتیاج همون شندر غاز بن مجبور بن به همون کار سخت تن بدن تا شاید اموراتشون سر زمستون بگذره. … ادامه دارد

اَ اینچون گوش بدارین

رو فلشی که سرازیرِ، سمت راست پخش کننده کلیک کنین، واس خودتون ویگیرین

معنی چند لغت به گویش کیلانی:
وَر کردن: وزیدن، روشن کردن. «باد وَر کرد: باد وزید، آتش وَر کرد: آتش را روشن کرد». همچنین به معنی سو و جهت و طرف.
اِفتو: آفتاب، خورشید
هامشینه: می نشینه «گذشته هانستن»
هامشینم – هامشینی – هامشینه
همشینیم – هامشینین – هامشینن
میربینه: می بُرّد
پَل: محل نگهداری گوسفند. بیشتر به منطقه محصوری در فضای باز گفته می شود.
دم‌بندَن: می بندند
بَندی: گوسفندهای پرواری
لوگ: سوراخ. «گل شون ر لوگ دَکِردِه: گلویشان را سوراخ کرده»
تفنگ حسن موسا: یکی از انواع معروف تفنگ های سرپر، کار دست استاد حسن موسا.
پتووه: پا تاوه، شالی نازک که به ساق پیچند.
زغال ووتوسونده: زغالی که تبدیل به آتش اخته شده.
بَل بَل زدن: کنایه از درخشیدن است.
چُس گرگی: گویند گرگ هنگام حمله به انسان پشت اش را به او کرده و با پاهایش برف و یا خاک را به صورت او می پاشد. این عمل گرگ را اصطلاحن چُس گرگی گویند.
کُهُل: غار دست ساز انسان
عیدِ مُرده: یا عید اموات، شب قبل از عید رسمی که به باور مردم اموات برای سرکشی و دیدار عزیزان خود می آیند. آنها هم سعی می کنند با پختن غذاهای خوشمزه و چیدن سفره رنگارنگ در ملاء عام از آنان پذیرایی کنند. این مراسم یکی از باشکوهترین آئینهای کیلانی ها در گذشته بود.
دِماسِه: بچسبه
دَم‌کوفن: می چپانند
پوُش مونه: وَرم می کند، باد می کند،
خورَه و چِرَه: جُزام و جَرب «جَرب: بیماری گال»
سَرزِنَگ: در پوش، بیشتر به درپوش سبوی آب گفته می شد که از پارچه بود.
دَمروتَن: می روبیدند
سِوو: سبو
کلباغ‌شکر: منطقه ای در سرآسیاب بالا
پاکار: پیشکار، معاون، مباشر
بشقالی: فشار داد
لوو بوشوون: آوار شدن، فرو ریختن دیوار یا هر بلندی ای به علت سست شدن پایه آن.
مَحله: حیاط
وامستا: می ایستاد
چَچّی: کُنده نیم‌سوز
در بُن مِزی: بی قراری می کرد. بی هدف جستجو می کرد.
چراغ لَمپا: چراغ گردسوز، چراغ روشنایی نفت سوز
چالَگ کُرسی: گودی زیر کرسی محل آتش
لاد یوردشا: دره یوردشاه، «یورد: مکان، زادگاه» مکان یا اقامتگاهی منسوب به شاه
هَلُم: پرتگاه
سییر: تماشا
هِلّو هِلّو: صدایی دست جمعی شبیه کل زدن
چوور وَر: چربی
اَمارَد: پهن، کود
هِراکَش: در اینجا به معنی نفس سوزان، نوبرانه نیز معنی می دهد.
دورَه: دایره
بَرکه: دیگ های بزرگ مسی
وَره: برّه
اونَه: آنرا
بَدیَن: دیدن
بَدیَم – بَدیی – بَدی‌
بَدی‌یم – بَدی‌ین – بَدی‌یَن
بیامبَن: آمده بودند «سوم شخص جمع»
بیام‌بم – بیام‌بی – بیام‌بو
بیام‌بیم – بیام‌بین – بیام‌بن
هانشینین: بنشینید «دوم شخص جمع»
هانشینم – هانشینی – هانشینه
هانشینیم – هانشینین – هانشینَن
کووس بِدا: هُل داد
سنگ واکِّندَن: تصفیه حساب کردن
جِلقزَه: جلیقه
نِستِه بَن: نشسته بودند
لَبام‌کِردَن: پهن می کردند

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: